Điện Biên TV - Truyền thông nâng cao hiểu biết của cộng đồng xã hội về bệnh tâm thần, những điều cần lưu ý khi chữa trị, đặc biệt đối với thân nhân gia đình có người mắc bệnh tâm thần là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết.

Xuất phát từ đặc thù là địa bàn sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số, trình độ dân trí không đồng đều, nên những người mắc bệnh tâm thần không được sự quan tâm đúng mức từ gia đình diễn ra khá phổ biến. Không hiểu biết về bệnh, những quan niệm mang tính hủ tục lạc hậu, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn là những nguyên nhân chính khiến nhiều trường hợp mắc bệnh tâm thần không được chăm sóc, chữa trị và bệnh biến chuyển theo chiều hướng xấu, nặng hơn.
   
Theo số liệu từ Bệnh viện Tâm thần tỉnh Điện Biên, đến thời điểm cuối năm 2012, tổng số bệnh nhân tâm thần phân liệt được quản lý, điều trị là 600 người, số bệnh nhân động kinh trên 500 người. Trong đó, chỉ có trên 450 người thuộc diện được hưởng trợ cấp hàng tháng với mức 270 nghìn đồng/người/tháng. Chính vì vậy, trong thực tế còn rất nhiều trường hợp bệnh nhân tâm thần có hoàn cảnh hết sức khó khăn không có điều kiện khám chữa bệnh; bệnh nhân tâm thần là người dân tộc thiểu số, thiếu hiểu biết về bệnh, thiếu thông tin về cơ sở khám chữa bệnh và hầu hết thuộc diện hộ nghèo không có điều kiện khám và điều trị bệnh.

Gia cảnh khó khăn của một bệnh nhân tâm thần.

Ông Lường Văn Pản một trong những bệnh nhân mắc bệnh tâm thần có hoàn cảnh éo le hiện đang sinh sống tại xã Tà Lèng. Ông Pản sống một mình trong một túp lều đơn sơ. Người thân duy nhất của ông là người chị gái thì cũng bị câm, điếc. Con trai người chị gái - cháu duy nhất của ông đi làm thuê tận Mường Nhé. Ở nhà chỉ còn người cháu dâu cáng đáng chăm sóc mẹ chồng câm, điếc và người chú tâm thần. Những lúc tỉnh táo ông tự đi kiếm củi, lấy tre, sặt về bán cho mọi người, gọi là bán thực ra ai cho bao nhiêu thì cho. Cuộc sống như thế của cả nhà là hết sức tạm bợ chứ chưa thể nghĩ đến việc sẽ đưa ông đi khám bệnh rồi điều trị.

Anh Lường Văn Hòa ở cùng bản với ông Pản. Khác với ông Pản, anh nhận được sự quan tâm hơn của bố mẹ, vợ con. Theo chia sẻ của gia đình thì anh Hòa mới phát bệnh được hơn 1 năm nay. Mỗi khi phát bệnh anh thường bỏ nhà đi lang thang. Tuy nhiên, anh không chịu thừa nhận mình bị bệnh. Phần vì anh Hòa nhất định không chịu đi khám bệnh, phần vì hoàn cảnh kinh tế gia đình cũng eo hẹp nên dù muốn cho anh sớm được chữa trị nhưng gia đình cũng chưa biết nên làm thế nào.

Chăm sóc, điều trị cho bệnh nhân tâm thần tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Điện Biên.

Qua các trường hợp trên có thể thấy, do gia cảnh khó khăn và cũng do đa số người nhà bệnh nhân hầu như không hiểu biết về bệnh tâm thần nên khi người nhà bị bệnh không biết đưa đến đâu để khám và điều trị. Theo bác sĩ Hoàng Đình Thịnh, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh Điện Biên, vai trò của gia đình trong việc phát hiện và điều trị bệnh nhân tâm thần là hết sức quan trọng. Người thân chính là những người phát hiện bệnh nhân tâm thần sớm nhất thông qua các dấu hiệu bất thường. Người thân cũng chính là những người trực tiếp chăm sóc, tạo môi trường sống thoải mái giúp tâm lý người bệnh ổn định và tiến triển trong quá trình điều trị.

Có thể nói, bên cạnh nỗ lực của ngành y tế, của cộng đồng xã hội thì sự tham gia chủ động, tích cực và trách nhiệm của gia đình bệnh nhân tâm thần là yếu tố quan trọng góp phần đạt các mục tiêu của Đề án 1215 về trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần đã đặt ra, như: 90% số người rối nhiễu tâm trí có nguy cơ cao bị tâm thần, người tâm thần được tư vấn, trị liệu tâm lý và sử dụng các dịch vụ công tác xã hội khác; 100% gia đình có người tâm thần, 70% người rối nhiễu tâm trí có nguy cơ cao bị tâm thần được nâng cao nhận thức về trợ giúp và phục hồi chức năng cho người tâm thần dựa vào cộng đồng. Và khi đó những người như ông Pản, anh Hòa và nhiều bệnh nhân tâm thần khác sẽ được chăm sóc tốt hơn từ những người thân và cộng đồng xã hội.  
 

Chu Linh - Anh Tuấn