Lo ngại về tình trạng thực phẩm không đảm bảo an toàn
Điện Biên TV - Hiện nay, tình trạng mất an toàn thực phẩm đang là mối đe dọa tới sức khỏe và đời sống của con người. Nhất là trong thời gian gần đây, các loại rau, quả bị nhiễm hóa chất đang ngày một tăng. Theo kết quả kiểm tra và lấy mẫu phân tích của Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Điện Biên) cho thấy rau, quả có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất bảo quản đang chiếm tỷ lệ khá cao.
![]() |
| Nhiều loại rau xanh được bày bán trên thị trường vẫn còn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép. |
Thực phẩm là nguồn cung cấp năng lượng, các chất dinh dưỡng cần thiết nuôi dưỡng cơ thể con người. Thực phẩm sạch có vai trò to lớn đối với sức khỏe, làm tăng chất lượng cuộc sống. Trên địa bàn tỉnh, nhiều địa phương có diện tích đất đai rộng chuyên sản xuất các loại rau xanh, cung cấp nguồn thực phẩm khá lớn ra thị trường. Thực hiện mục tiêu sản xuất ra an toàn, một số xã vùng lòng chảo của huyện Điện Biên, nhiều hộ chuyên canh rau xanh, mỗi mùa vụ cung cấp cho thị trường hàng chục tấn rau các loại. Nông dân ở các xã này đã được tham gia tập huấn về quy trình sản xuất rau an toàn theo hướng VietGAP tạo ra sản phẩm rau, quả an toàn cung cấp cho thị trường tiêu dùng. Cán bộ khuyến nông, khuyến ngư địa phương cũng rất tận tình hướng dẫn nông dân cách sản xuất rau an toàn.
Dạo quanh một số cơ sở chuyên sản xuất rau xã Thanh Hưng, huyện Điện Biên, nhiều hộ nông dân sản xuất rau xanh ăn lá, các loại rau thơm theo kiểu truyền thống, chúng tôi được biết: Mùa nào có đủ thứ rau ấy, sản phẩm làm ra đến đâu tư thương đến tận nhà mua hết đến đó, không phải gánh rau ra chợ bán. Các hộ này thường sử dụng phân chuồng hoai mục và dùng một số loại phân vi sinh vừa phải bón vào thời điểm thích hợp cho cây trồng phát triển. Điều chúng tôi quan tâm là các hộ đã biết cách sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đảm bảo thời gian cách ly tạo ra những sản phẩm rau đảm bảo an toàn, như gia đình ông Phạm Công Hưng, ở đội 5, xã Thanh Hưng là một ví dụ. Vườn rau của gia đình ông có diện tích trên 700m2. Qua việc nghiên cứu thị trường, ông Hưng lựa chọn ba loại gồm: Tía tô, rau Răm, Kinh giới trồng quanh năm. Theo ông, chăm sóc các loại rau thơm này không tốn nhiều công sức. Sản phẩm của gia đình ông được tư thương và người tiêu dùng biết đến đặt mua hàng thường xuyên.
Tuy nhiên, bên cạnh những hộ sản xuất rau theo quy trình sản xuất rau sạch, đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, thì tình trạng lạm dụng và tùy tiện sử dụng các hóa chất, chất kích thích sinh trưởng, thuốc bảo vệ thực vật phun, tưới cho rau không đúng quy định, liều lượng và chưa đảm bảo thời gian cách ly vẫn còn diễn ra khá phổ biến ở một số địa phương. Khi phun thuốc bảo vệ thực vật, nhiều người còn không đeo khẩu trang, không mặc quần áo bảo hộ, không đeo găng tay, không đi ủng. Điều này cho thấy việc bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân người trực tiếp sản xuất rau còn coi thường thì việc bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng khó có thể làm được.
Mỗi ngày, thị trường tiêu thụ lượng rau xanh khá lớn. Tại các điểm chợ, các cơ sở kinh doanh, tư thương bày bán đủ loại rau, củ, quả phục vụ nhu cầu người tiêu dùng. Trao đổi với các hộ chuyên kinh doanh rau tại chợ xã Thanh Hưng (huyện Điện Biên), chợ Mường Thanh (thành phố Điện Biên Phủ), họ cho biết: Thấy các loại sản phẩm rau, củ, quả xanh tươi non mẫu mã đẹp bắt mắt thì nhập hàng. Việc rau có sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép thì người kinh doanh không biết được và cũng không thực hiện việc ghi chép quá trình nhập rau, do vậy khó khăn cho công tác truy nguyên nguồn gốc khi xảy ra mất an toàn thực phẩm.
![]() |
| Nhiều nông dân vẫn còn thói quen sử dụng thuốc bảo vệ thực vật vô tội vạ. |
Vì lợi nhuận trước mắt, một số hộ sản xuất rau xanh bất chấp các quy định trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật như việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không theo nguyên tắc 4 đúng, không đảm bảo thời gian cách ly, không đúng liều lượng và không đúng loại thuốc. Đặc biệt là việc phun thuốc không đúng liều lượng, không đảm bảo thời gian cách ly cho nên khi thu hoạch dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong rau rất cao và vượt ngưỡng cho phép. Các hóa chất này tích tụ trong người, nguy hại trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, có thể gây dị tật, dị dạng cho các thế hệ sau. Tình trạng nguy cấp có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính nếu không kịp thời cấp cứu dẫn đến tử vong.
Với chức năng và nhiệm vụ làm công tác kiểm tra, giám sát chất lượng vật tư nông nghiệp và an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản trên địa bàn toàn tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2013, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản tỉnh chủ trì, phối hợp với các ngành, các địa phương thành lập nhiều đoàn kiểm tra, tiến hành kiểm tra, đánh giá 568 cơ sở về điều kiện đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm; việc chấp hành quy định của pháp luật về chất lượng vật tư nông nghiệp và an toàn thực phẩm nông sản, thủy sản trên địa bàn tỉnh. Đơn vị đã lấy 70 mẫu bao gồm các loại rau, củ, quả; các loại thịt lợn, thịt gà tươi, thịt lợn khô, cá khô và các loại thủy hải sản... phân tích các chỉ tiêu về vi sinh và hóa học. Kết quả phân tích phát hiện 7/31 mẫu rau gia vị: Kinh giới, Tía tô có tồn dư dư lượng thuốc bảo vệ thực vật Endosulfan vượt ngưỡng cho phép; mẫu quả: Thanh Long, Cam sành, Dưa mỹ và có chất bảo quản Formoldehyde chiếm 22,5%. Như vậy thực phẩm nông sản khi đưa ra thị trường còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất an toàn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, đòi hỏi người tiêu dùng phải thực sự cân nhắc khi mua và sử dụng các loại thực phẩm trên thị trường hiện nay.
Để công tác quản lý chất lượng nông lâm thủy sản trên địa bàn tỉnh ta đạt kết quả trong thời gian tới, bên cạnh hành lang pháp lý của nhà nước, cơ quan chuyên môn và các địa phương tiếp tục xây dựng kế hoạch, chương trình quản lý chất lượng an toàn thực phẩm; củng cố bộ máy tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sản phẩm hàng hóa; đẩy mạnh công tác tập huấn đào tạo nâng cao trình độ năng lực đối với cán bộ làm công tác quản lý, coi công tác giáo dục truyền thông là giải pháp cơ bản, lâu dài trong công tác an toàn thực phẩm. Đối với những người trồng trọt, chăn nuôi, chế biến, kinh doanh cần tuân thủ các quy định chung về an toàn thực phẩm trong sản xuất và lưu hành sản phẩm đúng theo tiêu chuẩn chất lượng đã được công bố; tuyệt đối không được sử dụng hóa chất phụ gia ngoài danh mục cho phép, nguyên liệu phụ gia không rõ nguồn gốc. Đặc biệt trên địa bàn tỉnh ta cần chú trọng việc sử dụng các loại hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật trong trồng trọt đảm bảo theo nguyên tắc đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng thời gian cách ly. Người tiêu dùng hãy thực sự là người thông thái biết lựa chọn những sản phẩm đảm bảo an toàn, biết bảo quản và chế biến thực phẩm là bảo vệ sức khỏe cho gia đình. Nếu như các cấp, các ngành, các hộ sản xuất, chế biến, kinh doanh cùng phối hợp thực hiện đồng bộ, quyết liệt, nghiêm túc các quy định của pháp luật, thì tình trạng báo động mất an toàn thực phẩm sẽ được ngặn chặn đẩy lùi, góp phần bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, thúc đẩy kinh tế, xã hội cảu tỉnh phát triển.
Hoàng Liên – Trọng Lâm











