Điện Biên TV - Xóa đói giảm nghèo tại các huyện nghèo thụ hưởng Chương trình 30a được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Các công trình đầu tư của nhà nước như đường giao thông, trường, các công trình thủy lợi cùng các chương trình dự án hỗ trợ cho hộ nghèo đã và đang là điểm tựa, là động lực giúp đồng bào dân tộc vươn lên phát triển kinh tế. Tuy nhiên với một xã vùng sâu, vùng xa như xã Chiềng Sơ, huyện Điện Biên Đông công cuộc xóa đói giảm nghèo vẫn còn đó những trăn trở.

Một góc bản Cang A, xã Chiềng Sơ.

Xã Chiềng Sơ nằm cách trung tâm huyện Điện Biên Đông khoảng 50 km về phía đông bắc. Trong vài năm trở lại đây, dự án đầu tư xây dựng đường giao thông của nhà nước đã góp phần đưa Chiềng Sơ gần lại hơn. Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc xã Chiềng Sơ đã sống và gắn bó với dòng sông Mã hùng vĩ. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đời sống của đồng bào nơi thượng nguồn sông Mã đã có nhiều đổi thay.
    
Ông Lò Minh Xuyên, Chủ tịch UBND xã cho biết: xã Chiềng sơ có 24 bản, 969 hộ với trên 5000 nhân khẩu. Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng đời sống của đồng bào trong xã vẫn có những bước phát triển mới. Tổng sản lượng lương thực có hạt đạt trên 2.600 tấn, trong đó có trên 1.300 tấn lúa, ngoài ra nông dân trong xã cũng thu hoạch được 170 tấn đậu tương, lạc, 250 tấn bông. Đàn gia súc tăng lên trên 3.400 con, trong đó có trên 1.700 con trâu, bò. Việc hỗ trợ giống lúa, ngô, cấp trâu, bò giống cho người dân và đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi của nhà nước tiếp tục phát huy những hiệu quả thiết thực… góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo giảm từ trên 65% năm 2011 xuống còn 61% năm 2012.
    
Bản Cang trước có trên 100 hộ gia đình, để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và phát triển kinh tế, bản được tách thành 3 bản Cang A, Cang B và bản Mé. Bản Cang A nằm ngay đầu bản cũ dựa lưng vào núi quay mặt ra suối. 100% số hộ trong bản là đồng bào Thái. Mới buổi sớm khắp bản đã chộn rộn tiếng lợn đòi ăn, tiếng vịt xuống chuồng ra suối. Trẻ em gọi nhau đến trường, bà con trong bản cũng tất bật chuẩn bị cho một ngày lao động mới. Nhờ sự quan tâm, đầu tư của nhà nước, tính cần cù chăm chỉ của đồng bào, bản Cang A là một trong những bản có kinh tế khá nhất của xã Chiềng Sơ. Hộ gia đình nào trong bản cũng có vài nghìn ruộng lúa 2 vụ, có nương trồng ngô, trồng đậu tương. Trong nhà lúc nào cũng có vài ba con trâu, bò và đàn lợn năm sáu con. Nhiều hộ có cả ao nuôi cá. Bản chỉ có gần 30 hộ nhưng có tới hơn 10 máy xay xát, gần 90% số hộ có xe máy, ti vi…
    
Cũng giống như bản Cang A, nhờ ruộng lúa 2 vụ, nhiều hộ ở bản Pá Nặm A đã thoát nghèo có hộ đã vươn lên thành hộ khá, giàu. Chúng tôi đến thăm gia đình anh Quàng Văn Thoại, bản Pá Nặm A, một trong những hộ gia đình tiêu biểu trong phát triển kinh tế của xã. Qua câu chuyện được biết anh Thoại lập gia đình năm 1998, khi ấy điều kiện kinh tế gia đình hết sức khó khăn. Anh bắt đầu phát triển kinh tế bằng ruộng nước và chăn nuôi lợn. Sau khi tích lũy được vốn anh chăn nuôi thêm trâu bò, mở hàng tạp hóa và mua ô tô phục vụ việc chuyên chở hàng hóa. Thành quả sau hơn 10 năm lao động chăm chỉ của gia đình anh là căn nhà sàn khang trang trị giá hơn 400 triệu đồng với đầy đủ các vật dụng sinh hoạt. Kinh tế gia đình vững vàng, anh còn có điều kiện giúp đỡ được nhiều hộ gia đình khác trong xã, trong bản.

Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơ chia sẻ: Gia đình anh Thoại là tấm gương tiêu biểu trong phát triển kinh tế của xã nhưng những gia đình như anh chưa nhiều. Toàn xã hiện vẫn còn gần 600 hộ nghèo. Để giúp các hộ gia đình này phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo trong một, hai năm thực sự là bài toán khó, là thách thức không nhỏ đối với đảng bộ, chính quyền xã. Nguồn lực đầu tư, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước vẫn đều đặn hàng năm. Tuy nhiên, với đặc thù của một xã vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại khó khăn, tập quán canh tác lạc hậu. Chính vì vậy công tác xóa đói giảm nghèo của xã gặp rất nhiều khó khăn. Đặc biệt, trình độ dân trí của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn thấp dẫn đến việc áp dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất khó khăn, bà con chưa có ý thức vươn lên thoát nghèo mà còn tư tưởng trông chờ ỷ lại vào nguồn lực của nhà nước.

Tỷ lệ hộ nghèo còn quá lớn cộng với việc thiếu đất sản xuất, thái độ trông chờ ỷ lại của một bộ phận không nhỏ người dân... đặt ra cho Chiềng Sơ nhiều thách thức trong việc tìm lời giải cho bài toán thoát nghèo.

Chúng tôi tới thăm bản Co Mỵ, bản 100% hộ gia đình là đồng bào Xinh Mun. Bản Co Mỵ thực sự là một bức tranh đối lập với bản Cang A. Không phải những nếp nhà khang trang vững chãi, không phải gà lợn đầy chuồng. Hơn 50 hộ gia đình của bản dựng nhà ở trên lưng chừng đồi. Những nếp nhà cũ kĩ càng chênh vênh hơn giữa ráng chiều của núi rừng. Đời sống kinh tế của bản dựa hoàn toàn vào việc canh tác trên nương rẫy vì thế cũng dễ hiểu khi 100% hộ gia đình trong bản thuộc diện hộ nghèo. Chúng tôi vào thăm gia đình anh Lò Văn Tem. Nhà anh Tem nằm ở gần trên đỉnh đồi vì anh mới lập gia đình, mới tách hộ. Việc mới lập gia đình cũng ảnh hưởng đến diện tích nương mà gia đình có vì những chỗ nương tốt đã có người khai phá từ trước. Một năm canh tác trên nương gia đình anh chỉ thu được 10 bao thóc và khoảng 1 tấn ngô. Với số lương thực như vậy để đảm bảo cuộc sống cho gia đình thực sự rất chật vật và cũng thật dễ hiểu tại sao trong ngôi nhà tuềnh toàng của gia đình anh không có vật dụng gì có giá trị lớn.

Thiếu đất sản xuất, thiếu nước tưới, phân bón, không có kinh nghiệm áp dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất, chăn nuôi là những nguyên nhân khiến con đường thoát nghèo của nhiều hộ gia đình xã Chiềng Sơ trở nên chông gai, trắc trở hơn. Vì vậy, không khó để kể tên những bản có 100% hộ nghèo như bản Co Mỵ, bản Nà Ly, bản Thẩm Trẩu, Pá Ma…Và ở những bản như thế có thể gặp nhiều nhà có hoàn cảnh tương tự như gia đình anh Tem. Có thể nói, để từ hoàn cảnh gia đình như anh Tem vươn lên làm giàu như gia đình anh Thoại là một quãng đường đầy chông gai và không phải ai cũng có thể làm được. Tuy nhiên để xóa đói, giảm nghèo cũng không phải là việc quá khó khi mỗi gia đình có sự nỗ lực vươn lên, sử dụng đúng và có hiệu quả nguồn lực đầu tư, hỗ trợ của nhà nước. Hi vọng rằng cùng với những tuyến đường, những cây cầu đang được dựng xây, Chiềng Sơ sẽ gần lại hơn nữa với trung tâm huyện. Và quan trọng hơn đời sống tinh thần và vật chất của đồng bào nơi thượng nguồn con sông Mã hùng vĩ sẽ được nâng lên và ngày càng khởi sắc.
 

Chu Linh - Trọng Lâm