Điện Biên TV - Những năm gần đây, nhiều địa phương trong tỉnh vẫn để xảy ra tình trạng chặt phá rừng, khai thác lâm sản trái phép hay phá rừng làm nương. Những cánh rừng lần lượt bị đốn hạ thì công tác quản lý, bảo vệ rừng càng trở lên bức thiết. Trên thực tế, vẫn có những địa phương nhờ nâng cao ý thức cho người dân mà công tác quản lý, bảo vệ rừng được duy trì và thực hiện tốt. Hơn hết, lúc này rất cần những điển hình trong công tác này. Phóng sự được thực hiện tại xã Trung Thu, huyện Tủa Chùa.

Xã Trung Thu, huyện Tủa Chùa có diện tích tự nhiên gần 5.400 ha, trong đó có hơn 3.200 ha đất lâm nghiệp

Nhân một buổi triển khai phát dọn thực bì tại xã Trung Thu, huyện Tủa Chùa, ông Mùa A Páo - Phó Chủ tịch UBND xã đã phổ biến với bà con dân bản tình hình công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn xã trong thời gian qua, đồng thời triển khai kế hoạch về công tác quản lý, bảo vệ rừng trong thời gian tới. Đây là việc làm được tổ chức thường xuyên ở Trung Thu, nhất là thời gian cao điểm của những tháng mùa khô. Qua những việc làm này, đã góp phần nâng cao nhận thức cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã Trung Thu trong công tác bảo vệ rừng.

Xã Trung Thu, huyện Tủa Chùa có diện tích tự nhiên gần 5.400 ha, trong đó có hơn 3.200 ha đất lâm nghiệp. Là xã có địa hình đồi dốc, nhiều núi đá, bà con nhân dân trong xã sống dựa chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp. Trong khi đó, do địa hình rộng, nương rẫy không tập trung, rừng và đất sản xuất nông nghiệp xen kẽ nên quá trình phát dọn nương của nhân dân luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao. Trong khi các phương pháp chữa cháy rừng ở đây lại rất thô sơ, chủ yếu là sức người. Chỉ cần 1 hộ gia đình bất cẩn trong quá trình phát dọn nương cũng có thể gây cháy rừng, dẫn đến hậu quả khôn lường.  Bởi vậy mà những năm qua, Đảng ủy, chính quyền xã Trung Thu luôn xác định công tác phòng chống cháy rừng là yếu tố đặc biệt quan trọng. Do đó, công tác phòng chống cháy rừng luôn được cấp ủy, chính quyền xã Trung Thu tăng cường chỉ đạo và được các ban, đoàn thể trong xã, các bản quan tâm, triển khai thực hiện. Đầu mỗi mùa khô hanh, xã đã củng cố, kiện toàn ban chỉ đạo phòng cháy chữa cháy rừng, kiện toàn các tổ đội phòng cháy chữa cháy rừng ở tất cả 9 bản trong xã. Bên cạnh đó, xã Trung Thu cũng phối kết hợp chặt chẽ với kiểm lâm địa bàn xây dựng phương án phòng cháy chữa cháy rừng.

Cũng như bao lần phát dọn khác, tranh thủ lúc giải lao, ông Thào A Kỷ ở xã Trung Thu không quên giáo dục cho thanh niên và các cháu học sinh về truyền thống bảo vệ rừng ở xã. Truyền thống này đã được các thế hệ người dân ở Trung Thu lưu truyền từ nhiều đời nay.

Ở hầu hết các cuộc họp dân, không chỉ bà con ở bản trung tâm mà bà con ở tất cả các ban trong xã Trung Thu đều lồng ghép tuyên truyền các văn bản, luật, quy chế bảo vệ, phòng cháy chữa cháy rừng. Những lúc như thế thì vai trò của những người già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ được đề cao. Qua công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành về công tác này. Cho đến nay, phần lớn diện tích rừng của xã Trung Thu đã được giao cho các hộ, nhóm hộ quản lý và bảo vệ. Rừng được gắn chặt với lợi ích của người dân nên các gia đình đã ý thức được trách nhiệm của bản thân trong việc giữ rừng. Ở Trung Thu, vai trò tập thể được đề cao. Cứ 1 người có ý thức thì cả gia đình có ý thức, gia đình có ý thức thì dòng họ có ý thức.

Tỷ lệ che phủ rừng ở Trung Thu đạt xấp xỉ 49%

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, để giữ được rừng, xã Trung Thu đã xây dựng nhiều quy chế chặt chẽ. Ở tất cả các bản, nhân dân đã xây dựng quy ước, hương ước về công tác quản lý, bảo vệ rừng để mọi người dân trong bản thực hiện. Trong hương ước có nhiều quy định nghiêm ngặt như: Nghiêm cấm chăn thả gia súc vào khu vực rừng tái sinh và rừng trồng; không chăn thả gia súc tại khu vực đầu nguồn nước; đầu mỗi vụ khô hanh, các hộ dân tham gia ký kết không vi phạm về quy tắc bảo vệ rừng và phòng chống cháy rừng với trưởng bản. Trên cơ sở văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân xã, các bản cũng xây dựng quy ước về khu vực phát, đốt nương, giờ đốt nương; quy định về việc làm đường băng cản lửa... Ở đây, công tác quản lý, bảo vệ rừng luôn được đề cao. Việc các hộ gia đình thực hiện hương ước, quy ước chung về công tác bảo vệ rừng, hay không thực hiện sẽ được coi là tiêu chí quan trọng để bình xét gia đình văn hóa cũng như các danh hiệu thi đua khác trong năm. Đối với những trường hợp vi phạm quy ước, ví dụ như đốt nương sai quy định gây cháy rừng; chặt phá rừng trái phép.... về phía chính quyền bản có trách nhiệm báo cáo với Ủy ban nhân dân xã. Ủy ban nhân dân xã có hình thức xử phạt bằng lao động công ích đối với những trường hợp cố tình vi phạm.

Nhờ chủ động trong công tác tuyên truyền về công tác quản lý, bảo vệ rừng mà hiện nay, xã Trung Thu đang là một địa phương điển hình về công tác quản lý, bảo vệ rừng ở Tủa Chùa cũng như trong toàn tỉnh. Theo số liệu thống kê mới đây, tỷ lệ che phủ rừng ở Trung Thu đạt xấp xỉ 49%. Đây là một tỷ lệ cao mà nhiều địa phương trong tỉnh đang muốn hướng tới. Nhờ làm tốt công tác bảo vệ rừng nên xã Trung Thu vẫn giữ được màu xanh bạt ngàn của những cánh rừng.

Giống như những địa phương khác, Trung Thu là xã vùng cao khó khăn. Đại đa số người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, nhân dân sống dựa vào sản xuất trên nương rẫy. Cũng vẫn mảnh đất ấy, những con người ấy, thế nhưng nhận thức về vai trò của rừng, ý thức về công tác quản lý, bảo vệ rừng ở đây có sự khác biệt so với nhiều địa phương khác. Minh chứng rõ ràng nhất là rừng ở đây luôn được bảo vệ, đã nhiều năm nay ở Trung Thu không để xảy ra tình trạng cháy rừng hay chặt phá rừng bừa bãi. Từ lâu, ở Trung Thu cũng không có trường hợp người dân bị xử lý về hành vi đốt, phá rừng gây thiệt hại và hậu quả nghiêm trọng. Đây là sự thành công lớn nhất trong công tác bảo vệ rừng ở xã vùng cao này ./.

Minh Thịnh - Trọng Lâm